Wysokość wynagrodzenia za pracę

Czy osoba niepełnosprawna może otrzymywać niższe wynagrodzenie w związku z obniżeniem jej norm czasu pracy?

Jeżeli nastąpi obniżenie norm czasu pracy osoby niepełnosprawnej, to nie oznacza, że można równocześnie dokonać obniżenia wysokości wynagrodzenia, jeśli jest ono wypłacane w stałej miesięcznej wysokości. Zatem nie wolno działać na niekorzyść osoby niepełnosprawnej w sytuacji, gdy normy czasu pracy zostaną jej zmniejszone na skutek posiadania przez nią znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Powinna ona otrzymywać taką samą pensję, jak za 8 godzin pracy w ciągu doby i 40 godzin tygodniowo. Natomiast godzinowe stawki wynagrodzenia zasadniczego, odpowiadające osobistemu zaszeregowaniu lub zaszeregowaniu wykonywanej pracy, przy przejściu na obniżone normy czasu pracy, ulegają podwyższeniu w stosunku, w jakim pozostaje dotychczasowy wymiar czasu pracy do tych norm.

Czy obowiązują szczególne zasady dotyczące wynagradzania osób niepełnosprawnych?

Nie ma specjalnych uregulowań prawnych określających zasady wynagradzania osób niepełnosprawnych. Pensja takiego pracownika powinna być ustalana na ogólnych zasadach, a więc odpowiadać jego kwalifikacjom zawodowym i doświadczeniu, a także zaszeregowaniu przewidzianemu dla danego rodzaju stanowisk pracy. Zatem wynagrodzenie osoby niepełnosprawnej podlega regułom, jakie są stosowane do wszystkich zatrudnionych w firmie. Podstawowym wymogiem jest to, aby pensja odpowiadała co najmniej wysokości obowiązującego minimalnego wynagrodzenia za pracę. Natomiast nie ma żadnych dodatkowych wymagań czy ulg dotyczących wyznaczania innej (np. niższej) pensji dla osoby niepełnosprawnej. Dopuszczenie takiej praktyki naruszałoby zasadę równego traktowania w zatrudnieniu.

Dodatkowy urlop wypoczynkowy
Czy osobie niepełnosprawnej przysługuje dodatkowo urlop wypoczynkowy?

Osoba niepełnosprawna korzysta z prawa do dodatkowego wypoczynku, ale wtedy gdy jest zaliczona do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Wówczas przysługuje jej dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 10 dni roboczych w roku kalendarzowym. Prawo do pierwszego urlopu dodatkowego osoba ta nabywa po przepracowaniu jednego roku po dniu zaliczenia jej do jednego z tych stopni niepełnosprawności. Dodatkowy urlop nie przysługuje jednak osobie uprawnionej do urlopu wypoczynkowego w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego w wymiarze 10 dni roboczych, przyznanego na podstawie odrębnych przepisów. Jeżeli osoba niepełnosprawna jest uprawniona, na podstawie odrębnych przepisów, do urlopu dodatkowego, ale w wymiarze niższym niż 10 dni roboczych, to zamiast tego urlopu przysługuje jej urlop dodatkowy z tytułu niepełnosprawności w wymiarze 10 dni.

Czy osoba niepełnosprawna musi złożyć pracodawcy wniosek o dodatkowy urlop wypoczynkowy, aby móc z niego skorzystać w danym roku kalendarzowym?

Osoba niepełnosprawna nie ma obowiązku składania pracodawcy wniosku o dodatkowy urlop wypoczynkowy, gdyż przysługuje on z mocy samego prawa. Ważne jest spełnienie przesłanek, a więc zaliczenie pracownika do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i przepracowanie jednego roku po dniu zaliczenia do jednego ze stopni niepełnosprawności. W myśl orzecznictwa sądowego nieuzyskanie przez pracodawcę wiadomości o przysługującym pracownikowi z mocy prawa dodatkowym urlopie wypoczynkowym może – w konkretnych okolicznościach – oznaczać tylko tyle, że pracodawcy nie można zarzucić zawinionego nie wykonywania zobowiązania do udzielenia, zgodnie z przepisami prawa pracy, tego urlopu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca 2005 r. sygn. II PK 339/04).